непо́лный
прил.
1. тÿрыс (тичмаш) огыл, пеле
неполная корзина тичмаш огыл комдо
2. (не достигший нормы) тÿрыс (тичмаш) огыл, пеле
неполный список книг тичмаш огыл книга списке
3. (незаконченный) пытарыдыме
неполный курс пытарыдыме курс
непоме́рный
прил. пеш (моткоч) чот, пеш (моткоч) кугу
непомерная сила моткоч кугу вий
непонима́ние
с. умылыдымаш
непоня́тливый
прил. умылыдымо
непоня́тно
нареч.
1. умылыдымын, умылаш лийдымын
говорить непонятно умылаш лийдымын ойлаш
2. в знач. сказ. безл. умылаш ок лий, раш огыл
непонятно, как это случилось кузе тиде лийын, умылаш ок лий
непоня́тный
прил.
1. умылыдымо, умылаш лийдыме, раш огыл
непонятное слово умылыдымо мут
2. (загадочный, странный) умылтараш лийдыме, ӧрыктарыше
непонятная история умылаш лийдыме историй
непопада́ние
с. логалдымаш, логалтыдымаш
непоправи́мость
ж. тӧрлаташ лийдымаш
непоправи́мый
прил. тӧрлаташ лийдыме
непоправимая ошибка тӧрлаташ лийдыме йоҥылыш
непоро́чный
прил. титакдыме, языкдыме, сулыкдымо
непоря́док
м. чаткадымылык, чатка (рат, шот) укелык
непорядки в работе пашаште рат (шот) укелык
непоря́дочный
прил. шотдымо
непосе́да
м. и ж. разг. ялгызак, ик верыште шинчен кертдыме, ик верыште шуко жап лийын кертдыме
непосе́дливый
прил. ялгызак, ик верыште шинчен кертдыме, ик верыште шуко жап лийын кертдыме, чытамсыр
непоседливый ребёнок ик верыште шинчен кертдыме йоча
непосеще́ние
с. коштдымаш
непосещение лекций лекцийыш коштдымаш
непоси́льный
прил. вий шутыдымо
непосильный труд вий шутыдымо паша
непосле́довательный
прил. радам (рат, шот) деч посна ыштыме
непослуша́ние
с. колыштдымаш, мут колыштдымаш
непослу́шный
прил. мут колыштдымо
непосре́дственно
нареч.
1. (без посредствующих звеньев) вик, вигак
передать письмо непосредственно кому-либо серышым иктаж-кӧлан вик (шканжак) пуаш
2. (следующий без размышления, внутреннему влечению) чон йодмо почеш
вести себя непосредственно шкем чон йодмо почеш кучаш
непосре́дственность
ж. шкем тыглайын (простан) кучымаш
непосре́дственный
прил.
1. (следующий сразу за кем-чем-л.) вик ыштыме (ышталтше), вияш
под непосредственным руководством вуйлатыше дене пырля ыштыме, вуйлатышын эскерымыже дене лийше
2. (естественный, непринуждённый) чын, проста
непостижи́мо
нареч. умылаш лийдымын
◊ уму непостижимо ушышко ок пуро (шонен мошташат ок лий)
непостижи́мый
прил. умылаш лийдыме
непостоя́нный
прил. вашталтше, вашталт шогышо
непостоянная погода вашталт шогышо игече
непостоя́нство
с. эре ик семын лийдымаш, вашталтмаш
непохо́жий
прил. келшен толдымо, иктаж-кӧм але мом ушештарыдыме
непоча́тый
прил. тичмаш, почдымо
непочатая коробка конфет тичмаш кампетке коробка
◊ непочатый край моткоч шуко
непочти́тельность
ж. пагалыдымаш
непочти́тельный
прил. пагалыдыме, пагалыше огыл
непра́вда
ж. чын огыл, шоя
сказать неправду чыным огыл каласаш
◊ всеми правдами и неправдами тÿрлӧ йӧн дене
неправдоподо́бный
прил. ÿшанаш лийдыме
непра́вильно
нареч. чын огыл, йоҥылыш
поступить неправильно чын огыл ышташ
непра́вильный
прил. чын огыл, йоҥылыш
неправомо́чность
ж. правадыме улмо (лийме)
неправомо́чный
прил. праван огыл, правадыме
он неправомочен подписать этот документ тиде документышке кидым пышташ тудын праваже уке
неправоспосо́бный
прил. юр. праван лийын кертдыме
неправота́
ж. йоҥылыш лиймаш
сознаться в своей неправоте шке йоҥылыш лийме дене келшаш
непра́вый
прил. чын огыл, йоҥылыш
вы неправы те чын огыдал
непракти́чный
прил.
1. (лишённый практичности) йӧным муын моштыдымо
2. (невыгодный, неудобный) йӧндымӧ, йӧрдымӧ, пайдадыме, пайдале огыл
непревзойдённый
прил. (самый совершенный) моткоч кугу (чапле, уста, сай)
непревзойдённый художник моткоч уста сӱретче
непредвзя́тый
прил. ончылгоч шонен пыштыдыме
непредви́денный
прил. ончылгоч ужын (пален) налдыме, вучыдымын лийше, вучыдымо
непредвиденный случай вучыдымын лийше случай
непредубеждённый
прил. ончылгоч шонен пыштыдыме
непредусмо́тренный
прил. ончыко шонен моштыдымо
непредусмотри́тельный
прил. ончык лийшашым ужын моштыдымо, ончыкылыкым палыдыме
непредусмотрительный человек ончык лийшашым пален моштыдымо еҥ
непрекло́нность
ж. пеҥгыдылык, чоткыдылык
непрекло́нный
прил. пеҥгыде, чоткыдо
непреклонная воля пеҥгыде кӧргывий
непрело́жный
прил.
1. (нерушимый) пудырташ (вашталташ) лийдыме
2. (неоспоримый) ÿчашен сеҥаш лийдыме
непреложная истина ÿчашен сеҥаш лийдыме чын
непреме́нно
нареч. мутат уке
непременно приду мутат уке, толам